Susan
Smit: “Ik wil mezelf niet in het
hokje ‘lekker wijf’ plaatsen”
Voor
haar nieuwe boek reisde Susan Smit de wereld rond naar
100 spirituele plekken. Zonder puntmuts maar mèt
hakjes, want deze hedendaagse heks weet spiritualiteit
en sensualiteit
prima te combineren. Kan ze haar eigen quotes eruit pikken?
Tekst:
Anette de Vries. Fotografie: Nine Ijff.
|
| |
SUSAN IN ‘T KORT
HAPPY Susan (1974) werkte tien jaar als fotomodel in binnen- en buitenland. Op
haar zesentwintigste studeerde ze af in Culturele Studies aan de Universiteit
van Amsterdam. Ze recenseert literatuur voor AvantGarde en Goedemorgen Nederland
en schrijft columns in de Marie Claire, Happinez, JFK en Boek. Ze presenteert
het boekenprogramma 'Uitgelezen' bij de tv-zender ‘Het Gesprek’.
HEKS Susan is ingewijd als heks, een fenomeen waar ze in 2001 een boek over schreef.
Ze deed research naar de geschiedenis van deze eeuwenoude religie, reisde door
de VS om vooraanstaande heksen te ontmoeten, stortte zich in rituelen en leerde
werken met magie en kruiden.
GOOI Ze speelde zichzelf in een aflevering van ‘Gooische vrouwen’,
was te gast bij Rik Felderhof in Tanzania voor de serie ‘Schrijvers op
de Veranda’ en recenseerde vier jaar elke woensdag boeken in ‘Goedemorgen
Nederland’.
LIEFDE Susan had elf jaar lang een relatie met popjournalist Menno Pot. Na vijf
maanden single te zijn geweest, had ze twee jaar lang iets met Floris. Die relatie
ging vorige maand uit.
BOEKEN Susan schreef ‘Heks’, ‘Wijze Vrouwen’, ‘De
stad en de sterren’, ‘Elena’s Vlucht’, ‘De Zweefmolen’, ‘Wat
er niet meer Is’ en ‘Letterhonger’.
HOT Haar nieuwste boek ‘100 spirituele plekken die je gezien moet hebben’ ligt
nu in de winkel. |
|
| |
De meeste heksen die ik ken houden wel van een borreltje.
(Susan Smit)
“ Haha, die is van mij. Heksen zijn enorme levensgenieters.
Ik denk dat juist datgene wat zin geeft aan het leven –het
hogere of het goddelijke- hier op aarde te vinden is. Je
hoeft echt geen cirkeltje om je hoofd te hebben om met spiritualiteit
bezig te zijn.”
Wat is jouw wilde kant?
“
Ik sta zeker één keer per week op de dansvloer
in de Jimmy of Paradiso. Die lichtvoetigheid heb ik nodig
om even vakantie te hebben van mijn eigen hoofd. Ik ben vroeger
ook danseres geweest in clubs.”
Aan een paal?
“
Nee, dat was nog vóór de paal. Ik ben al wat
ouder, haha. Het was wel al in de tijd van de professionele
danseressen en matchende outfits. Ik werd ervoor gevraagd
toen ik 17 was en in de It stond te dansen. Ik dacht: ‘Wow,
betaald worden om uit je dak te gaan? Hoe leuk kan het zijn!’ Iedereen
doste zich toen ook fantastisch uit. Ik heb de vreemdste
pruiken op gehad. Als je nu naar de Jimmy gaat, hebben alle
meiden een zwart jurkje of een spijkerbroek met een glimmend
hempje aan. Dat vind ik weleens jammer. Ik hou wel van het
extravagante.”
En drugs?
“
Dat heb ik wel gezien bij dansers, maar iedereen kijkt naar
je in je hotpants en verenboa dus ik wilde juist bij zinnen
blijven. Ik had, en heb, genoeg aan de roes van de muziek.
Ik heb weleens wat geëxperimenterd maar het mag geen
naam hebben. Snuiven durf ik al helemaal niet- in je neus,
bleh. Nee, op wodka-lime ga ik heel goed. Het is jaren geleden
dat ik een pilletje op heb. Dat vond ik niet echt bijzonder.
Soms fiets ik na een avond stappen terug naar huis als de
vogels fluiten. Dàt zijn momenten waarop ik intens
gelukkig kan zijn en het gevoel heb dat ik leef.”
Lust doet me watertanden. (Irene van de Laar)
“ Deze is niet van mij, maar ik kan me er wèl
in vinden. Lust brengt je uit je hoofd, zodat je alleen maar
lichaam bent. Het is een sensatie die zo hevig is dat je
jezelf vergeet. Het brengt je in contact met het dier dat
je bent. Dat moet je ook toetaten. Dat wìl ik ook
toelaten. Anders word je een schaduw van wie je kan zijn.
Alleen het nette, gecontroleerde deel. En dat is zooo saai.”
Je bent sinds kort weer single. Hoe spannend is jouw liefdesleven
op dit moment?
“
Het is even dodelijk saai, want het trekt me nog niet heel
erg om de hort op te gaan en mannen bij hun haren te grijpen.
Na mijn relatie van elf jaar had ik wèl heel erg dat
gevoel van: ‘Wereld hier ben ik, vreet me op’.
Toen ben ik even flink losgegaan. Maar nu kom ik er heel
anders uit. Ik voel me kwetsbaar en heb het gevoel dat ik
echt bij moet komen. Maar die hormonen blijven wel doorgaan,
ja. Dus ik klim regelmatig in de gordijnen van frustratie.”
Al een nieuwe liefde op het oog?
“ Ik heb momenteel een enorme behoefte aan luchtigheid. Voor
je het weet zit je anders weer in een nieuwe relatie. Dat
gaat zo snel. Je hebt drie dates, er gebeurt eens wat in
bed en dan zijn er al verwachtingen en verplichtingen- zowel
bij jou als bij de ander. En daar heb ik helemaal geen trek
in op dit moment”
Hoe heb jij je relatie van elf jaar spannend gehouden tussen
de lakens?
“ Dat was absoluut geen probleem, Als je maar zorgt dat je
seksleven in ontwikkeling blijft en je niet steeds op dezelfde
knoppen drukt. Het is een kwestie van een beetje speels blijven.
Dan kun je dat eindeloos rekken.”
Op Barbuda hebben wij
hulpjes die desgevraagd je gezicht verkoelen met een verstuiver
van Evian. (Sylvie Meis)
“ Wow, wie is die vrouw die dat
zegt? Ik zie gelijk een enorme diva voor me.”
Sylvie Meis.
“
Aha. Ja, ik denk dat zij daar enorm van geniet. Maar zelf
zou ik me enorm opgelaten voelen bij die mensen omdat zij
zo gedienstig naast je hun best staan te doen. Ik heb in
Portugal een keer de fout gemaakt om zo’n ezeltje te
huren die dan met jou de berg opklautert. Nou, dat duurde
drie minuten en ik stapte af. Dat arme ezeltje. Ik kan niet
ten koste van een ander genieten.”
Terwijl je met luxe en spenden weinig problemen hebt...
“ Ja, zolang er maar geen zichtbare ellende is. Als je een
truitje koopt weet je ook niet hoe die gemaakt is, en daar
maak ik meestal ook niet erg veel gedachten aan vuil, vrees
ik. Maar ik heb inderdaad geen enkele moeite met geld uitgeven.
Ik heb een vrij grote arbeidsethos, dus dan gun ik mezelf
wel bepaalde verwennerijen. Klussen aan jezelf, noem ik dat.
Beetje winkelen, naar de sauna, de kapper, de sportschool,
de schoonheidsspecialiste, noem maar op. Daar kan ik enorm
van genieten.”
En luxe reizen?
“
Nee. Ik heb voor het boek ‘100 spirituele plaatsen’ ook
niet bijzonder luxe gereisd. Daar zit ‘m voor mij ook
niet de aantrekkingskracht. Het is meer de beleving die ik
zoek. Een omgeving die me inspireert of raakt. Zoals Glastonbury,
waar een energie hing die me tussen hemel en aarde liet zweven.”
Mijn
fantasie is soms sterker dan de werkelijkheid. (Susan Smit)
“ Ja, dat ben ik. Klopt helemaal. Ik werk nu aan een
historische roman en als ik schrijf dan bèn ik die
vrouw die op het strand loopt, in dit geval mijn overgrootmoeder.
Daarna moet ik de gedroomde werkelijkheid weer verruilen
voor het echte leven en dat gaat met moeite. In de liefde
kan het wel eens voor illusies zorgen.”
Je maakt het mooier dan het is?
“ Ja, ik zie wat ik wil zien en bedenkt dan hoe het allemaal
gaat aflopen, net als in mijn boeken.
Dat is vreselijk. Ik ben me er ook maar pas van bewust geworden
en ik ga er nu gelijk mee stoppen natuurlijk. Want het werkt
niet. Je moet onder ogen zien hoe het ìs en niet hoe
je zou willen dat het zou zijn. En niet teveel vertrouwen
hebben dat de scherpe randjes er vanzelf wel af gaan.”
Kun je daar wat concreter in zijn?
“ Dat vind ik moeilijk want dan ga ik over mijn ex praten en
dat vind ik niet oke. Maar ik richt me puur op de lieve,
romantische en gekke kant van de man op wie ik verliefd ben
geworden. Dat vergroot ik dan enorm uit en alle kanten die
eigenlijk niet zo goed aansluiten bij mijn persoonlijkheid,
die moffel ik een beetje weg.’
Maar je bent zo’n juist sterke, onafhankelijke vrouw.
“
In mijn werk ben ik heel autonoom en eigenwijs. Maar in de
liefde ben ik toegewijd en ga ik snel mee met een ander.
Te snel. Als iets me niet aanstaat, ga ik niet dramatisch
met borden lopen smijten en roepen van: ‘Als dit niet
verandert dan ga ik bij je weg!’ Zelfs als iets me
echt raakt, laat ik het weleens gewoon voorbij gaan, moet
ik eerlijk zeggen.”
Dus er werd over je heen gewalsd?
“ Ja, dat is dan het logische gevolg. Dat jouw emoties en belangen
minder zwaar gaan tellen dan die van de ander. In mijn vorige
relatie van elf jaar werd ik daar niet in uitgedaagd, want
dat was een heel ander mens. Maar met andere mannen is dat
wel gebeurd dat het is scheefgegroeid. En daar heb ik zelf
ook een aandeel in.”
Dat is precies waar ik zo bang voor ben, begrijp
je? (...) Dat je ‘chips’ in plaats van ‘shit’ gaat
zeggen. (Susan Smit)
“ Haha, dat komt uit een column van een paar jaar geleden.
Toen werkelijk al mijn vriendinnen met de blijde mededeling
kwam en ze een vervolgens een complete metamorfose ondergingen
en hun haar kort lieten knippen. Maar je ziet het wel bijtrekken
dus ik begrijp inmiddels dat het maar een fase is. Je bent
even zo verliefd op je kind en verguld met je moederrrol,
dat je je daarin verliest. Maar dan komen die kriebels weer.
En dan is het van: ‘Suus, jij gaat toch altijd uit
op vrijdag? Zal ik meegaan?’ Welcome back!
Kun je je daar iets bij voorstellen?
“ Ja, dat zie ik mezelf ook wel doen. Maar misschien ben ik
wel een van de uitzonderingen die met Louboutins achter de
kinderwagen loopt. Ik heb een periode gehad dat ik het voor
het eerst in mijn leven allemaal voor me zag. Maar sinds
de breuk niet meer. Nu weet ik het even niet meer. Maar dat
is niet erg. Ik ben niet iemand die vastklampt aan dingen.
Ik voel me het beste als ik niet te zwaar bezakt ben. Haast
heb ik sowieso niet. Want ik heb altijd gevoeld dat ik oud
moeder zou worden. Ik had het vroeger altijd over 36. Nou,
wie weet.”
Als het dan zover zou komen dat ik naakt
zou poseren, zou ik eerder uit de kleren gaan voor een mooie
poster van een
goed doel als Peta dan voor een 'rukblaadje' als Playboy.
(Birgit Schuurman)
“Ik zou het allebei niet doen. Ik
heb eens een vrij stoutmoedige reportage compleet met jarretels
gedaan voor
JFK en daar hoor ik mijn moede nog steeds over, haha. Maar
ik wilde het graag een keer doen. En dan niet op je mooist
onder fel licht in een bikini, maar met uitgelopen make-up
en een donkere, erotische sfeer. Ik heb er geen spijt van,
maar vind wel dat je ermee op moet passen als schrijfster.”
Of niet. Seks verkoopt toch?
“
Bij een actrice is dat anders. Zij werkt met haar uiterlijk
en mensen zijn gewend om haar in verschillende rollen te
zien. Maar bij een schrijfster gaat het om je geest, om je
ideeën. En je lijf moet dan geen grotere rol gaan spelen
dan wat er in je omgaat. Dus daar moet je niet te veel de
aandacht op vestigen.”
Heleen van Royen ging wel uit de kleren.
“
Ja, maar zij is een heel andere schrijfster dan ik. Zij vindt
het ook leuk om te shockeren. Het is een beetje een gek mens
en ik moet altijd heel erg om haar lachen. Bovendien past
het bij het genre dat ze schrijft. Maar ik wil mezelf niet
in het hokje ‘lekker wijf’ te plaatsen. Ik schrijf
romans die niet al te lichtvoetig zijn. Dus ik wil mensen
niet het idee geven dat ik ander soort boeken schrijf dan
ik daadwerkelijk doe. Ik ben ooit door Pink Ribbon benaderd
om met half ontblote borsten te poseren. Dat heb ik niet
ook gedaan.”
Kom op, het is voor een goed doel...
“ Nou moet ik oppassen met wat ik zeg, maar ze durven nogal
wat te vragen in naam van een goed doel. Nee, dan loop ik
liever met een collectebus, begrijp je wat ik bedoel?”
Ik
heb een paar keer gebeld met Theo Maassen. Hij wilde een
date, ik wilde een interview. Uiteindelijk zijn we er
niet uitgekomen. En ik weet ook niet of ik wel naast hem
wakker had willen worden. (Susan Smit)
“Ooh, dat is lang geleden! Dat is ook zo’n
man die lekker rebels en eigenzinnig is. Ik vind mannen die
daarin
een soort onbeschaamdheid hebben wel heel erg aantrekkelijk.
Onweerstaanbaar.”
Maar niet het type voor een avontuurtje?
“ Ik had toen een relatie en dan is het voor mij sowieso geen
optie. Misschien dat ik het anders wel gedaan had. Dat zou
heel goed kunnen. Ik ben gek op mannen die buiten de massa
durven te staan en mij daarin verrassen. Mannen aan wie ik
mijn nagels kan scherpen en met wie ik een beetje kan sparren.”
Geen ideale schoonzoon voor jou?
“
Ik moet er niet aan denken om een vriendje te hebben die
zijn biertje keurig op een viltje zet. Zo’n type die
meteen in de smaak valt bij je moeder. Ik zie dat vaak bij
vriendinnen gebeuren. Alles waar ze eerst verliefd op waren
-dat avontuurlijk en jongensachtige- is nu opeens irritant
en onvolwassen. Dan blijf je dus over met een totaal oninteressant
iemand, een gedomesticeerd hondje. Ik hou juist van het onaangepaste
in mannen.”
Is het uiterlijk van ondergeschikt belang?
“ Uiterlijk en leeftijd spelen inderdaad veel minder een rol.
In mijn modellentijd heb ik met hele mooie jongens gewerkt.
Maar als daar geen enkele boeiende opmerking uit komt, dan
verschrompelt die schoonheid waar je bijtstaat. Ik kan echt
verliefd worden op de geest van iemand. Het enige wat ik
belangrijk vind, is dat hij langer is dan ik. Daar trek ik
de grens.”
Wat streng!
“ Ik voel me gewoon niet fijn meteen kleine man. Bovendien
kan ik dan al mijn hakken aan de wilgen hangen. Nee, dat
is een te groot offer. Ik voel me anders gewoon ook zo onhandig,
groot en sprieterig. Dus dat is iets geks.”
Ik heb heel
wat teleurstellingen moeten verwerken, maar wat ik echt niet
kon verkroppen was dat hij mijn moeder -van
wie ik zielsveel hou- ongelukkig maakte. (Susan Smit)
“ Pff,
wie heeft dat gezegd?”
Jij...
“ Ooh, echt waar? Dan had ik het over mijn vader. Jeetje, we
gaan wel diep.”
Speelt hij nog een belangrijke rol in je leven?
“ Veel minder. Ik heb in elk geval het gevoel dat ik er mijn
keuze van mannen niet meer op baseer. Mijn vader is een vrijbuiter.
Een enorme hedonist, die daarin niet zoveel grenzen kent.
Grillig ook. Dat soort mannen heb ik gemeden als de pest.
Totdat ik besefte dat ik andere mannen niet kon vergelijken
met mijn vader. Dus ik geloof dat ik er wel aardig overheen
ben. Al geloof ik dat mijn voorzichtigheid in de liefde er
wel mee te maken heeft.”
Wanneer zijn jouw ouders uit elkaar gegaan?
“ Ik was toen 18 en woonde al op kamers. Maar het is al misgegaan
toen ik een jaar of 12 was. Mijn vader dronk, en drinkt.
Dat drukt een grote stempel op een gezin. Elke dag was het
afwachten in wat voor toestand hij thuiskwam. Altijd weer
die spanning en onzekerheid: hoe erg zou het zijn?”
Heb je hem dat kwalijk genomen?
“ Op een gegeven moment heb ik ingezien dat hij van mijn hield
naar zijn eigen vermogen. Meer kun je niet van iemand verwachten.
Dus ik heb me altijd heel erg op mijn moeder gericht. Daarom
ben ik ook nooit liefde tekort gekomen, want die kreeg ik
van haar en mijn oudere broer.”
Heb je nog contact met je vader?
“ Hij heeft een nieuwe vriendin, die een goede invloed op hem
heeft. Ik zie hem een paar keer per jaar. En dan neem ik
hem zoals hij is. Ik heb geleerd om kleine handreikingen
op waarde te schatten.”
Waar voel je je het meest in tekort gedaan?
“
Aandacht. En misschien ook wel wat een vader je hoort te
bieden. Ik kan dat eigenlijk niet eens goed onder woorden
brengen. Maar er zijn weleens van die mannen waarvan je denkt: ‘Ooh,
als dat mijn vader had kunnen zijn’. Ik heb dat bij
Kees van Kooten en Jan Siebelink. Met Rik Felderhof ben ik
naar Tanzania gegaan en daar voelde ik dat ook. Een bepaalde
veiligheid. Zo van: ‘Ga maar voort, ik heb vertrouwen
in je’.”
Er was geen aantrekingskracht?
“ Nee, ik val niet op oudere mannen, hoewel je dat wel vaak
hoort in dit soort gevallen. Maar dat heb ik niet. Ach, ik
doe ook maar wat. Volgens mij zeg ik dat op mijn zestigste
nog steeds, haha.”
|
