Ze doet veel stof opwaaien. Met haar hang naar het occulte, met haar boeken en columns, en vooral met haar verschijning. Susan Smit is een gepassioneerd schrijfster, maar sinds kort heeft ze een nieuwe passie: Floris. Ze is verliefd en waar het hart van vol is…

Door: Marjolein Hurkmans

Het is vandaag 21 juni, een belangrijke feestdag voor heksen. Ga je vanavond naakt rond een boom dansen?
Dat heksen naakt rond bomen dansen is een hardnekkig misverstand. Net als dat ze vrij seksueel verkeer zouden propageren. Dat idee stamt uit der tijd dat het christendom uit alle macht probeerde de seksualiteit van mensen te onderdrukken onder het motto dat het slecht en fout zou zijn. Daar komen problemen van. In de oude religies, zoals de hekserij, is seksualiteit en lichamelijkheid gewoon geaccepteerd. Dat wil niet zeggen dat daar allerlei excessen uit voortkomen. Juist wat je onderdrukt, komt uiteindelijk op een rare manier alsnog bovendrijven.

Dus jij houdt er geen wild liefdesleven op na?
Ik ben heel serieus in de liefde. Ik ben van de lange relaties. Elf jaar lang heb ik dezelfde vriend gehad en toen dat uiteindelijk uitging, was ik vast van plan minstens een jaar single te blijven. Dat is me niet gelukt. Ik werd verliefd. Wat dat betreft, ben ik een onverbeterlijke romanticus. Ik geloof wel in die ene. In de ware. Misschien is het niet de ware voor de rest van je leven, maar in ieder geval wel voor dat moment in je leven. Zo gauw ik met iemand ben, raak ik helemaal gericht op mijn geliefde. Dan zie ik geen andere mannen meer. Het is alleen maar hij, hij en nog eens hij. En daarom houd ik de seks exclusief. Als je het met iedereen doet gaat de liefde devalueren.

Foto: Moon Jansen

Elf jaar lang ‘vaste verkering’ en dan alweer zo snel een ander…
Ik ben 5 maanden vrijgezel geweest. Een rare periode. Ik was verdrietig om mijn verbroken relatie en het voelde als verraad om met een ander mee te gaan. Mijn hart was nog niet vrij. Ik kan niet met iemand vrijen op basis van pure seksuele aantrekkingskracht. Een wild liefdesleven past niet bij me. Ik heb vriendinnen die probleemloos de ene bedpartner voor de andere inwisselen. Daar word ik treurig van. Seks wordt als eten: je hebt honger en je eet wat. Volgens mij raak je door zo’n houding verhard.

Maar in jouw roman ‘Wat er Niet meer is’ is hoofdpersoon Thomas een hele andere mening toegedaan…
Je moet me niet verwarren met mijn romanfiguren. Die leiden een fictief leven. Thomas in gelooft dat mannen regelmatig ‘hun sappen moeten laten stromen’ bij allerlei verschillende vrouwen. Dat wil niet zeggen dat ik daar ook in geloof. Het is zijn beeld van de wereld en van de mannelijkheid. En langzamerhand komt hij er achter dat het vinden van de ware liefde alles verandert. En dat is dan weer wel wat ik geloof: de transformerende kracht van echte liefde is heel groot.

Wat is echte liefde?
Ware liefde is volgens mij een echte uitwisseling. Het is niet alleen het vinden wat jezelf nodig hebt, maar ook datgene bezitten dat die ander nodig heeft; dat je het beste in elkaar naar boven brengt. Met mijn huidige vriend, Floris, heb ik een hele intense relatie. Het spattert, spettert en sprankelt. En dat is precies waar ik behoefte aan heb.

Dus Floris is je ware liefde?
Op dit moment geloof ik van wel. Maar bij mijn vorige vriend was ik daar ook van overtuigd. Hij was passend voor dat moment in mijn leven. We kenden elkaar vanaf onze 21ste, zijn samen volwassen geworden. Maar op een gegeven moment was bij hem zijn niet langer het belangrijkste in mijn leven. Ik kon het maar moeilijk accepteren. Hoe kon een ware nou een onware worden? Ik begreep niets meer van de liefde en van mezelf.

Wist je meteen dat Floris Hem was?
Ik dacht eerlijk gezegd dat het nooit wat kon worden tussen ons. We zijn in veel dingen elkaars tegenpolen. Hij is liberaal, ik socialist. Hij noemt mij een bomenknuffelaar, ik hem een milieuterrorist. Hij is een piloot, ik een onhandige dromer. Floris en ik hebben net een huis gekocht. Ik heb nog net kunnen verijdelen dat er een energie- en waterverslindende jacuzzi op het dak komt. Het compromis is een regendouche. Ook niet het meest milieuvriendelijke hebbeding, maar dan ga ik er maar gewoon niet al te lang onder staan.

Wat heeft hij dat je zo verliefd bent?
Floris is geen gladjakker, maar een warme beschermende man. Hij ziet mij als het kunstenaresje dat op haar hakjes door het leven fladdert en wil voor me zorgen. Ik had nooit gedacht dat ik daar behoefte aan zou hebben. Ik heb me altijd erg voorgestaan op mijn onafhankelijkheid en zelfredzaamheid. Ik vond vroeger dat hele mannetjes- en vrouwtjesidee onzin: mannen als beschermers en vrouwen als de verzorgers, Beláchelijk. Blijk ik het achteraf toch allemaal best lekker te vinden. Hoewel ik nog steeds geen verzorgend type ben. Ik vind het al heel wat als ik hoestpastilles voor hem meeneem uit de supermarkt als hij ziek op bed ligt.

De volgende stap is natuurlijk een liefdesbaby…
Ik kon als kind nog geen goudvis in leven houden. Dat zou nog steeds een hele klus voor me zijn. Daarom begin ik ook nog maar niet aan kinderen. Ik ben daar niet aan toe. Er zijn vriendinnen die zeggen: ‘jij bent er waarschijnlijk nooit aan toe, dus doe het nou maar gewoon’, maar dat vind ik geen optie. Een kind is geen jurkje dat je terugbrengt naar de winkel als ie je niet bevalt. Misschien heb ik ook wel geen behoefte om leven voort te brengen omdat ik boeken schrijf. Ik schep al iets. Ik laat mijn schrijfsels achter voor het nageslacht.

Baal je er van dat je zo vaak wordt neergezet als sexy blonde babe in plaats van als serieus auteur?
Ik heb nou eenmaal ook die frivole kant. Dat heb ik nodig. Na een dag in een oude trui en met warme sokken in mijn eentje achter het toetsenbord, vind ik heerlijk om in mooie kleren naar een feestje te gaan. Maar op literaire festivals en bij mijn lezingen in het land word ik wel degelijk als serieus schrijfster gezien. Zure recensenten zijn een ander verhaal. Natuurlijk hoop ik dat ook zij ooit verder kijken dan dat uiterlijk en zien wat ik echt waard ben.

Nou ja, het gaat vanzelf over. Ooit word je oud en grijs…
Ik zit niet zo met de ouderdom. Het is nu eenmaal een onherroepelijk proces. Iedereen wordt ouder. Aan de andere kant heb ik wel net mijn eerste anti- rimpelcrème gekocht. Hartstikke duur. Dat is dan wel weer tegenstrijdig. Ik weet dat het een verloren strijd is, maar bij de eerste rimpels ren ook ik keihard naar de winkel. Ik ben ook geen tegenstander van plastische chirurgie. Mijn moeder klaagde onlangs over haar hangende oogleden. Toen heb ik ook gezegd: ‘laat er dan wat aan doen. Het is een kleine ingreep en ik betaal het’. Maar ze durfde niet. Ik ben wel erg anti-botox. Botox is gif. Ik snap niet hoe mensen zichzelf kunnen laten injecteren met spierverlammend gif. Over tien jaar hebben we daar ontzettend veel spijt van.

Over tegenstrijdig gesproken; je bent het spreekwoordelijke voorbeeld van het vat vol: spiritueel maar modieus, vegetariër, maar ook een schoenentic…
Mensen vinden veel dingen aan me tegenstrijdig. Ik ben dol op reizen, maar heb geen rijbewijs. Ik ben vegetariër, maar koop behoorlijk veel schoenen. Zelf vind ik het allemaal niet zo tegenstrijdig. In tegenstelling tot de meeste religies hoef je in de hekserij niet te onthechten van aardse goederen. Je mag genieten mits je bewust leeft en probeert niemand schade te berokkenen. Dat is nog best moeilijk in de praktijk. Maar ik doe mijn best, Ik eet geen vlees, maar ik kan helaas geen weerstand bieden aan een paar mooie leren pumps. Ik omring mezelf graag met schoonheid. Ik zoek in het leven naar waardevolle dingen. In contacten, in boeken, maar ook in schoenen.

Lees jij zoveel?
Ik lees me helemaal suf. Iedere dag. Als ik niks meer te lezen heb, raak ik in paniek. Lezen leert je mensen te begrijpen die anders in het leven staan. Het stemt je milder over andersdenkenden en verbreedt je horizon. En van mooie woorden kan ik echt genieten. De rijkdom van de taal heeft een bedwelmend effect op me. Het stoort me dat zoveel woorden wegzinken in de tijd. Mensen zijn niet kritisch genoeg. Ze rennen naar de winkel voor dat ene gehypte boek, hebben de radio standaard op een hitzender staan, zappen ongeïnteresseerd van tv-zender naar tv-zender. Zonder er over na te denken, welke boeken, programma’s of muziek ze nu eigenlijk echt mooi vinden.

Kader: Susan in Het kort Naam: Susan Smit Geboren: 24-2-1974 Woont in: Amsterdam Relatie: met Floris CV: voormalig fotomodel, studeerde Culturele Studies, literair recensent bij ‘Goedemorgen Nederland’, presentatrice van het boekenprogramma Uitgelezen op ‘Het Gesprek’. Auteur van onder andere ‘Heks’, “Elena’s Vlucht’, ‘De Zweefmolen’, ‘Wat er niet meer is’. Columniste bij onder andere Marie Claire en Happinez. Bijzonder: Susan Smits leukste columns zijn onlangs gebundeld tot boek. Vorige maand verscheen ‘Letterhonger’ (uitgeverij Lebowski) op de markt.

Even iets anders. Beschik jij echt over een zesde zintuig?
Ieder mens beschikt over een zesde zintuig. Het mijne is misschien wat beter ontwikkeld. Als kind zag ik al geesten. Dat was niet altijd fijn. Dan wilde ik dat het licht op de overloop aanbleef omdat ik steeds ‘bezoekjes’ kreeg waarop ik niet zat te wachten. Mijn moeder ging er heel verstandig mee om. Ik werd niet belachelijk gemaakt. Toch ben ik terughoudend als het om ‘mijn paranormale gaven’ gaat. Ik vind het al snel zo aanstellerig klinken. Ik heb mijn ze niet ontwikkeld en ik wil er ook niet over pochen. Ik gebruik het liever in mijn boeken. Daar word al gekscherend genoeg over gedaan. Nederlanders vinden dat spirituele in literatuur maar raar. Terwijl het in bijvoorbeeld Zuid-Amerika weer heel erg wordt gewaardeerd. Isabel Allende doet niet anders in haar fictie.

Toen Char onlangs onder vuur lag, heb je haar te vuur en te zwaar verdedigd. Waarom?
De meeste journalisten willen kost wat kost bewijzen dat het mystieke per definitie niet bestaat. De enige mogelijke conclusie die ze willen trekken, is dat het allemaal charlatans zijn. Ik zeg niet dat er geen oplichters zijn, maar ik ga er niet van uit dat iedereen de boel bedriegt. Uit mijn onderzoek, dat ik gedaan heb voor ‘De zweefmolen’, kan ook een andere conclusie komen. Dat noemt men dan naïef. Ik vind het eerder objectief. Ik ben welwillend kritisch.

En dan maak je jezelf ook al jaren hard voor de vrijlating van Ingrid Bétancourt. Wat heb je met haar?
Ik heb haar ontmoet een week voor ze werd ontvoerd door de Farc. Ons gesprek toen heeft heel veel indruk op gemaakt. Ze is zo’n prachtig mens: kwetsbaar, puur en tegelijkertijd heel strijdbaar. Die combinatie kom je maar weinig tegen. Sinds haar verdwijning ben ik in gedachten met haar bezig. Een tijdje geleden was ik even hoopvol dat ze vrijgelaten zou worden. Nu is die hoop weer aan het vervliegen. Het is hopen tegen beter weten in geworden. Ik word heel naar van de gedachte dat we leven in een wereld waarin mensen zomaar opgesloten kunnen worden en waar die wereld zich dan van afwendt. Dat vind ik onaanvaardbaar.