17 brutale vragen aan..... Susan Smit
Door Minou op den Velde

Smit strikes again: Met 100 Spirituele plekken die je gezien moet hebben brengt de literaire alleskunner deze maand alweer haar achtste boek uit. Beauty, brains, en een bruisend leven vol vrienden: Susan Smit heeft het allemaal, zo lijkt het. Alleen in de liefde schiet ze nog niet raak. “Ik ben een angsthaas.”

Waar lig je op dit moment van wakker?
Dat is de liefde. Maar wanneer is het dat niet? Hahaha....Ik heb net mijn relatie van twee jaar beïndigd en verhuis van ons paleisje in Amsterdam-Zuid naar mijn oude woning in de Jordaan. De reden, daar wil ik liever niet op ingaan. Je voelt je een ontzettende bitch omdat je iemand pijn doet, maar als je ziel protesteert kun je niet meer verder.

Waarom heb je het uitgemaakt?
Ik wil niet teveel over die relatie praten want dat vind ik lullig voor hem. Wat ik wil in een relatie? Ik ben niet zo veeleisend, ik pik juist teveel. Dat is mijn les, dat ik meer me moet afvragen wat ík nodig heb. Ik hecht me enorm en ik verlies me zo in zo’n man, dat ik weleens denk dat ik verliefd ben op de liefde. In een relatie wordt mijn intuïtie altijd vertroebeld door verliefdheid, emoties en lust. Dat is zo stom want in de rest van mijn leven ben ik juist heel autonoom en krachtig.

Je bent nu 35. Zie je jezelf nog moeder worden?
Ik heb heel lang weerstand tegen het moederschap gevoeld. Het leek me een soort gevangenschap, terwijl vrijheid voor mij het allerbelangrijkste is. Maar nu ik 35 ben wegen die praktische bezwaren op tegen de warmte en het willen koesteren van zo’n nieuw leven. En wat een geschenk is het dat een ziel jou uitkiest om moeder te worden. Magisch toch? Als ik zie hoe hecht de band met mijn moeder is dan wil ik dat ook wel op mijn 65ste. Maar ik kan me ook een leven voorstellen waarin ik alleen maar blijf schrijven en daarmee heel gelukkig word. Het lijkt bij vriendinnen alsof ze als moeder iets willen voortbrengen, iets willen creëren. En dat doe ik al iedere dag, op een ander niveau, met mijn boeken.

Ben je altijd trouw, en zoja, wat versta je eronder?
In fysieke handelingen kun je zeker er voor kiezen om helemaal trouw te zijn en niet te gaan kussen met een ander. Tot nu toe heb ik partners gehad die dat van me vroegen en daar heb ik altijd aan voldaan. En dan is dat natuurlijk wederzijds, want: hallo! Ik ga natuurlijk niets iets laten wat een ander wel mag. Van nature ben ik er minder stellig in, vanuit de gedachte dat zoiets in een paar jaar tijd kan gebeuren en dan hoef ik het niet te weten. Maar mijn hoofd is van mij. Fantasie, flirten, je verlangens en je ex-vrienden die nog regelmatig in je hoofd opkomen-dat is toch heerlijk? Die prachtige, soms opwindende herinneringen, daar heb je recht op. Het is niet alsof je ineens body mind spirit bezit van je vriend bent.

Voor je nieuwe boek 100 Spirituele plekken die je gezien moet hebben was je een jaar op reis. Waarom eigenlijk?
Als je reist verplaats je ook je geest, en dat is prima om los te komen van patronen. Voor dit boek trok ik langs bijzondere plekken, van Stonehenge tot Chartres, waar mensen ver voor het christendom en de islam al naartoe gingen voor loutering, troost en inspiratie. Mijn moeder en ik hebben de Glastonbury Tor in Zuid-Engeland beklommen en op de top gemediteerd. Dat was zó bijzonder, alsof ik werd schoongespoeld en me halverwege de hemel en de aarde bevond. Weet je, ik ben absoluut geen zwever, ik hóef het ook niet allemaal te begrijpen, maar ik accepteer dat het ontastbare het tastbare bepaalt.

Je schreef het boek met je beste vriend (en homo) Joris. Waarom ben je een faghag?
Al mijn nichtenvriendjes- en dat zijn er minstens tien - zijn eigenzinnig, intelligent én lichtvoetig-ze zien het leven als een feest. Die uitersten van ernst en lol heb ik ook nodig, anders wordt het leven doodsaai. In deze moeilijke tijden ga ik met mijn knapzak van de éen naar de ander, en dan word ik vertroeteld, en er wordt gelachen. Dan voel ik me zó rijk! En nichten blijven uitgaan. Heel veel vrouwen van 35 gaan nooit meer stappen- ik zou doodgaan! Ik moet toch zeker wel twee keer in de maand helemaal los en dansen tot in het ochtendgloren.

Foto: Bob Mulder

Jeugdidool: Kim Wilde Accessoire: zo eens in de twee, drie jaar koop ik een mooie Tod’s tas, maar wel pas nadat ik er eerst een paar keer verlekkerd langs ben gelopen. Voedsel: chocolade, maar dan niet van de supermarkt. Ik heb zo mijn adresjes in de stad, van ‘t Goede Soet tot Puccini. Boek: Ik ben op dit moment helemaal wild van Godenslaap van Erwin Mortier. Het bevat zinnen om eindeloos te herlezen en een verrukkelijke weemoedige toon. Moment van de dag: Om een uur of half zes als ik lekker door heb geschreven en ik een wijntje verdiend heb. Tv-serie: Gooische vrouwen en ’t Vrije Schaep om samen met vrienden met de liedjes mee te zingen. Daar is Zoeken naar Joseph ook heel geschikt voor, trouwens. -geboren op 24 februari 1974 te Leiden -1990-2001 : werkzaam als fotomodel -1996-2000- Culturele Studies, Universiteit van Amsterdam -2001: debuteert met het autobiografische boek Heks -2004-januari 2009: boekrecensent bij Goedemorgen Nederland, KRO -2005: verschijning romandebuut Elena’s Vlucht -2008: interviewt schrijvers voor de zender Het Gesprek -2004 - heden: columnist voor Happinez, Marie Claire en JFK -30 april 2009: verschijning 100 Spirituele plekken die je gezien moet hebben (Prometheus)

Ooit harddrugs gebruikt?
Coke heb ik nooit gedurfd, een pilletje wel, maar die keren zijn op één hand te tellen. Zo rond mijn achttiende heb ik een tijdje op zo’n blok gedanst in discotheken, in hotpants, een boa en enorme blokhakken. Ondertussen studeerde ik en deed ik modellenwerk. Maar verder dan een half pilletje ben ik nooit gegaan. Ik had het niet nodig om me vrij en ongedwongen te voelen en ik vind het niet fijn om echt alle controle te verliezen. Geef mij maar een goeie borrel, wodkalime ofzo, daar ga ik heel goed op.

Hoe ijdel ben je?
’s Ochtends ben ik met douchen, kleren uitzoeken en opmaken in een half uurtje klaar. Getinte dagcreme en een lipglossje draag ik dagelijks. Ik ben opgegroeid met een moeder die altijd helemaal verzorgd was. Misschien heb ik haar maar drie keer in mijn leven onopgemaakt gezien, en toen was ze ziek! Ook als ik de deur niet uithoef maak ik me op. Telkens als ik langs een spiegel loop spiek ik er onbewust even in. En dan is een blotebillengezicht zo ongezellig! Vriendinnen die ook schrijven doen dat in een ouwe joggingbroek- ik zou dan niet lekker in mijn vel zitten. En ik ben een hakkenmeisje, ik kan bijna niet zonder.

Ben je al miljonair?
Ik voel me in materieel en niet-materieel opzicht ontzettend rijk. Echte rijkdom is creatieve rijkdom, en daar is financiële rijkdom voor nodig. Bij mijn eerste boek, Heks, was ik journalist, en dat schreef ik in de avonduren, voor een voorschotje van toen nog 1500 gulden. Maar binnenkort begin ik aan een nieuwe roman en mijn voorschot, en de royalties van je andere boeken geven me de armslag om me een jaar lang echt helemaal af te kunnen zonderen.

Op welke partij stem je?
Groen Links, Femke Halsema. Al jaren, omdat die partij de natuur en de kwetsbare mensen in de samenleving beschermt. Bovendien vind ik Femke zo’n inspirerende vrouw: slim, krachtig, grappig. Ze is echt.

Wie is je klankbord?
Op éen: mijn moeder. Al neem ik haar wel eens in bescherming en zeg ik het niet als ik ergens mee zit, omdat zij daar dan van wakker ligt. Clementine is mijn beste vriendin en éen van de weinige mensen die ik om haar mening vraag. Verder ben ik nogal een eigengereid type. Het gebeurt bij mij allemaal van binnen, in mijn eentje. Laatst zei een vriendin: gek is dat toch, we horen het bij jou wel rommelen, je kan wel even klagen over je relatie, maar de uitbarsting van die vulkaan, die blijft onzichtbaar. Als het allemaal voorbij is zien we alleen nog de lava naar beneden stromen. Dat klopt: je moet het zélf doen in het leven. Vastklampen aan de meningen van anderen, daar moet je niet aan beginnen. Het enige wat je kunt gebruiken is hun troost en steun.

Wanneer heb je voor het laatst een stofdoek aangeraakt?
Ik ben een domestic disaster! Als ik kook is er altijd wel iets dat mislukt. En ik ben zo blij dat er werksters bestaan. Echt poetsen is niet aan mij besteed, ik wil ook altijd te snel. Dus dan zuig ik een string op omdat ik denk wel even handig de kast te kunnen stofzuigen. Ik vind het ook een onderbreking van wat belangrijk is in het leven-schrijven of lekker lunchen met vrienden- in plaats van dat ik het beschouw als iets dat er gewoon bij hoort.

Hoe wraakzuchtig ben je?
Daar heb ik geen last van. Wat ik wel kan doen is ergens boven gaan staan- heel irritant, haha. We willen nu bijvoorbeeld met vriendinnenclubje uitgaan en dan ontstaat er een kinderachtige principediscussie over waar dat moet plaatsvinden. Dan heb ik iets van: dát zijn we nu toch wel voorbij? En als mensen een nare truc met je uithalen waar je boos om zou kunnen worden heb ik eerder iets van: wat sneu dat iemand zo in het leven staat. Lichtgeraakte types, daar kan ik nooit zo goed tegen. Ik ben een empathisch mens, die snel begrip heeft voor een ander. Zelf kan ik er ook wel eens iets uitflappen, of een verjaardag vergeten. En als iemand daar dan over valt...ik verwacht eigenlijk dat mensen ook mij het voordeel van de twijfel geven, en mij alles gunnen, zoals ik ook bij hen doe.

Hoeveel creeps heb je via je website al op je af gekregen?
Heel veel, maar ik weet de deleteknop erg goed te vinden. Er zijn mannen die allerlei fantasiën op je projecteren doordat ze je op televisie hebben gezien. Anderen komen met hele zware problemen omdat ze denken dat ik een wijze spirituele vrouw ben die het allemaal wel voor hen kan oplossen. En dan heb je mensen die mij van die “Jezus redt’-mails sturen omdat ik heks ben en zij dat voor duivels aanzien. Maar gelukkig komen verreweg de meeste mails van lezeressen die van literatuur houden en hun gedachten willen delen. Ik heb wel stalkers, maar ik heb geen last van ze. Er was heel lang een man die al mijn lezingen bezocht. Zodra ik dat hoofd weer zag opdoemen tussen mijn publiek voelde ik mijn hart al in mijn keel kloppen. Hij bracht altijd chocola voor me mee omdat hij had gelezen dat ik chocoholic ben. Inmiddels is hij gelukkig al een jaar niet opgedoken.

Je bent heks. Wat heb je daaraan in het dagelijks leven?
Het is een manier van leven, waarbij de inhoud voor mij inmiddels belangrijker is dan allerlei rituelen. Werkelijk de moed hebben om te luisteren naar je ziel is het grootste geschenk van iedere levensbeschouwing. Natuurlijk leg ik tarotkaarten voor mezelf. En ik weet dat we allemaal geestelijke vrienden hebben waar je mee kunt praten. In deze moeilijke tijd ben ik tijdens het mediteren met ze in contact getreden.

Over welk vroeger vriendje fantaseer je nog, of: who got away?
Ik ben nog nooit in mijn leven gedumpt. Hoe dat komt? Misschien wacht ik wel tot zij naar mij toekomen. Lekker veilig hè! Ik ben een angsthaas in de liefde, ik ben veel te serieus. Ik heb altijd lange relaties gehad, en die jongens kwamen naar mij toe en dan dacht ik: jij bent eigenlijk heel erg leuk. En dan groeide dat gevoel en zat ik er aan vast en moest ik het vervolgens toch weer uitmaken. Hoe dat nou zit, dat moet ik nu gaan uitzoeken.

Wat moet een man in huis hebben om jouw hart te stelen?
Hij moet mij de ruimte geven voor mijn levensovertuiging, de schrijverij, en mijn vrienden-die moeten ze niet af gaan kraken. Maar hij hoeft niet spiritueel te zijn hoor! Wel langer dan ik, 1.82, en dan wil ik het liefst nog hoge hakken dragen ook. Verder laat ik me graag verrassen.