Hekserij voor mij

Voordat ik voor het eerst een echte heks ontmoette, had ik precies dezelfde vooroordelen die sommige mensen nu over mij hebben. Als ik aan heksen dacht, zag ik vrouwen voor me die in sekte-achtige groepjes rond een kookpot dansen of in brouwsels van muizenkeutels en vleermuizenpootjes stonden te roeren. Ik dacht dat hekserij duister, vaag en eng was. Dat kan ook niet anders, want ik ben net als iedereen opgegroeid met sprookjes waarin heksen vergiftigde appels aan prinsesjes geven en kleine kinderen vetmesten. Bovendien ben ik een journalist met een kritische blik, die logische verklaringen wil en duidelijkheid eist. Die is er bij hekserij niet altijd. Voor een buitenstaander is het niet makkelijk te doorgronden omdat er een sluier van geheimzinnigheid omheen hangt. Je mag niet zomaar rituelen bijwonen, er is geen heilig boek waar alles instaat en de meeste heksen zijn niet bijzonder openhartig over hun praktijken.

Toch hebben heksen me altijd gefascineerd. Het leken me eigenwijze, krachtige vrouwen die hun eigen weg gaan en zich bezighouden met het bovennatuurlijke. De combinatie vrouw en kracht wordt meestal negatief afgeschilderd - kijk maar naar sprookjes. Dat heb ik altijd vreemd gevonden. Ik besloot een heks te interviewen voor een vrouwenmaandblad om te horen wat moderne hekserij nou eigenlijk inhoudt. In het restaurant waar we hadden afgesproken, kwam een hele moderne, vrolijke meid binnen die met beide benen op de grond stond. We hebben de hele avond zitten praten over hekserij en toen ik wegging dacht ik: hier wil ik alles over weten.

Ik ben er een jaar lang helemaal ingedoken. Ik heb rituelen en vollemaansbijeenkomsten bijgewoond, heksenfeesten gevierd, heb leren werken met magie, kruiden en mineralen. Uiteindelijk heb ik me laten inwijden als heks. Terwijl dat proces gaande was, gebeurde er zo veel met me dat ik het op wilde schrijven. Eerst op slordige blaadjes papier en in mijn dagboek, maar uiteindelijk is het een boek geworden. Gelukkig geen boek van ‘ik heb het licht gezien en nu ga ik jullie precies vertellen hoe het zit’, maar een boek met twijfels en voorzichtige ontdekkingen. Want zo is het nu eenmaal gegaan: de transformatie van kritische journalist naar heks gaat niet zonder slag of stoot. Ik heb tijd nodig gehad om te zien wat er achter de poëtische teksten, de mythen en de rituele handelingen schuilging. In het begin voelden de rituelen, met al die wierook, kaarsen en spreuken, een beetje aan als theater. Heel langzaam heb ik de verschuiving van denken naar voelen gemaakt. Ik moest accepteren dat niet alles te beredeneren valt. Toen ik dat deed, kwamen de paranormale ervaringen uit mijn jeugd in volle hevigheid terug. Ik was een heel dromerig en intuïtief kind, maar na al die jaren op de universiteit en als journalist was ik nogal serieus en rationeel geworden. Opeens ‘wist’ ik weer dingen uit het niets en zag ik dingen die niet te verklaren waren. Het zesde zintuig is als een luie spier die zich alleen ontwikkelt als je er aandacht aan besteedt. Ik leerde weer op mijn intuïtie te vertrouwen. Ik ontdekte dat rituelen heel effectief kunnen zijn omdat ze een voornemen of gedachte tastbaar maken en kracht bijzetten. En ik ontdekte dat hekserij een eeuwenoude westerse natuurreligie is met prachtige, vredelievende uitgangspunten.

De media-aandacht voor het boek heeft me overdonderd. Ik wist wel dat hekserij in de Verenigde Staten de snelst groeiende religie is, en dat ook hier de tijd rijp is om onze Europese spirituele wortels te herontdekken, maar ik had nooit gedacht dat er zo veel interesse zou zijn. Na drie maanden was het boek aan z’n derde druk toe. Bij signeersessies zie ik heel verschillende mensen, van alle leeftijden, uit alle lagen van de bevolking, die enthousiast zijn. Natuurlijk heb ik ook vaak te maken met vooroordelen. Sonja Barend blééf in haar programma maar vragen: “Wat kun jij als heks dat ik niet kan?” Zo’n vraag zou ze nooit aan een christen stellen, denk ik. Wij doen, op onze manier, wat elke religie doet: feesten vieren, onze goddelijke bron eren, mythen en legenden vertellen en stilstaan bij belangrijke gebeurtenissen met rituelen. Heks zijn is net zoiets als christen, jood of boeddhist zijn. Mensen die vragen wat ik voor bijzonders kan, willen maar één ding horen: dat ik kan toveren. En dat antwoord kan ik ze niet geven.

Jezelf heks noemen brengt nog steeds veel teweeg. Er zijn in voorgaande eeuwen veel dingen over heksen beweerd en in de loop van de tijd zijn we er nog in gaan geloven ook. De christelijke kerkvaders hebben vroedvrouwen, kruidenvrouwen, priesteressen en paranormaal begaafde vrouwen in een kwaad daglicht gesteld door hun eigen christelijke uitvinding, de duivel, op hen te projecteren. Heksen zouden onder invloed van de duivel staan. Het is de succesvolste lastercampagne ooit geweest, want veel mensen geloven dat nog steeds. Mijn uitgeverij ontvangt regelmatig dreigbrieven die aan mij gericht zijn, sommige mensen durven me niet meer in de ogen te kijken als ze horen dat ik een heks ben en toen ik laatst een lezing op een katholieke school hield, werd er een bommelding geplaatst om me ervan te weerhouden te spreken. En dat allemaal uit angst voor de duivel, die voor heksen niet eens bestaat. Angst is een slechte raadgever. Het is het tegenovergestelde van liefde. Ik wil mensen informeren, misverstanden en angst wegnemen. Ik blijf mezelf heks noemen omdat ik hoop dat het ooit weer gaat betekenen wat het oorspronkelijk betekende: ziener, heler, priesteres, wijze vrouw. En omdat ik eer wil bewijzen aan al die onschuldige mensen die zijn vermoord.

Ik zie er met mijn blonde haar niet uit zoals mensen zich een heks voorstellen. Daar maak ik gebruik van, ja. Geen misbruik. Ik besef dat het me meer welwillendheid brengt zodat ik mijn verhaal kan doen. Ik wil de beginselen van hekserij toegankelijk maken, zodat mensen zich erdoor kunnen laten inspireren. Maar het maakt me ook weleens kwaad als mensen opgelucht zeggen dat ik er vriendelijk uitzie. Dus oude grijze vrouwen, die precies hetzelfde denken als ik, moeten nog harder vechten. Dat is niet eerlijk.