Terug naar overzicht
Geluk op hakken

Waarom hebben schoenen toch zo’n magische aantrekkingskracht op vrouwen? Columniste en schrijfster Susan Smit (31) biecht haar eigen verslaving aan schoenen - in het bijzonder het supervrouwelijke, hooggehakte soort - op en probeert licht in de zaak te brengen.

Tekst: Susan Smit

Zomaar een druilerige dinsdagmiddag met voldoende deadlines, maar geen inspiratie. In plaats van manisch stukjes te tikken, hang ik met nichtenvriendje R. aan de lijn. ‘Kop koffie doen in de P.C. Hooftstraat?’ stelt R. voor. Dat is geheimtaal voor ‘Zin in een shopping spree?’ Een halfuur later zet ik mijn fiets op slot en staat hij voor me met een samenzweerderige grijns rond zijn mond. Na drie klapzoenen zegt hij semi-nonchalant, alsof hij het zojuist bedenkt: ‘Eerst nog even op en neer?’ Dit heet: de kat op het spek binden. Gearmd checken we de etalage van D&G, snuffelen bij Tod’s en lopen de Armani-winkel binnen. En daar staan ze dan te stralen: muiltjes met een sierlijke naaldhak, dunne zuurstokroze riempjes en fijne strassteentjes. Met R. in mijn kielzog snel ik erop af. Nog voor ik mijn hand naar ze uitstrek, weet ik al dat ik verloren ben. ‘Ze zijn bééldig,’ roept R. uit. Meer aanmoediging heb ik niet nodig. Ik trek mijn laarzen uit en schuif mijn voet erin. ‘Perfectie,’ zucht R. verrukt. ‘Ze stonden op je te wachten.’ Dat doet hij nou altijd - alsof het felbegeerde object zélf teleurgesteld zou zijn als ik het niet koop, als een jankende puppy die je in de winkel de rug toekeert. Aarzelend kijk ik naar de prijs. Deze aankoop zou mijn banksaldo ernstige schade toebrengen. ‘Ik betaal je cappuccino,’ biedt R. aan, alsof dat enig gewicht in de schaal legt. Ik paradeer met de muiltjes voor de spiegel. Ze zijn hemels en dwingen me met onverklaarbare kracht mijn pinpas door het gleufje te halen. Met De Schoenen gewikkeld in vloeipapier en een weldadige blos op de wangen verlaten we in jubelstemming de winkel. Even klopt de wereld. Om de glorieuze aankoop te vieren bestellen we geen koffie, maar wijn.
Vrouwen houden van schoenen. En die liefde is wederzijds. Schoenen kunnen dan mooie kunstwerkjes zijn; ze komen pas écht tot hun recht als er een soepele vrouwenvoet in zit die ze in beweging brengt. Het boek Waarom mannen liegen en vrouwen altijd schoenen kopen verschaft inzicht in de liefde tussen vrouwen en schoenen. Schrijfster Barbara Pease legde me uit dat schoenen zo populair zijn omdat ze altijd passen, ook als je een paar avonden uitbundig hebt gedineerd. Van kleren kopen in die situatie - en uit moeten wijken naar een grotere maat – raakt een vrouw onherroepelijk gedeprimeerd. ‘Buying shoes is always a happy experience,’ zei ze blij. Een wijze vrouw.
Ik ben dol op mijn sneakers en slippertjes, ik koester mijn stoere bergschoenen, maar echt warm word ik alleen van een supervrouwelijke, hooggehakte schoen. Als meisje droomde ik van de slome tred-vanuit-de-heup waarmee ik op mijn naaldhakken de wereld tegemoet zou treden en verafschuwde ik de ballerina’s en duffe instapschoenen waartoe ik veroordeeld was. Ik groeide uit tot 1 meter 83 schoon aan de haak, maar liet me mooi mijn hoge hakkenideaal niet door de neus boren. ‘Hoe hoger, hoe beter’ is mijn devies. Op mijn killer heels trotseer ik kinderkopjes, blaren, hielwondjes, opeengedrukte tenen, knellende bandjes, en het is het allemaal waard. Hakken doen iets met een vrouw: ze maken benen langer, spannen kuitspieren aan, welven de rug en drukken borsten naar voren. Ze dwingen ons tot een wulps loopje met korte, kittige pasjes. Wie daar geen geduld of talent voor heeft, dient qua hak onder de vijf centimeter te blijven. Niets is onaantrekkelijker dan met een lijdende blik op hoge hakken strompelen, als je het mij vraagt. Of koukleumen in een bloot jurkje – maar dat is een ander verhaal.
Schoenen hebben effect op je onderbewustzijn. Er bestaat geen beter medicijn voor een futloos en onaantrekkelijk gevoel dan het aantrekken van een paar wufte kleppertjes met een vrolijk hakje. Vanuit je voeten bereikt de boodschap je brein dat er iets opwindends te gebeuren staat en weg is die landerige bui. Met stoere cowboylaarzen onder je spijkerbroek kun je je onoverwinnelijk voelen. De enige manier waarop het mij lukt om ’s ochtends te gaan hardlopen is mijn gympen aantrekken zodra ik uit bed stap. Voor die fitte meid op gympen is het geen opgave om door het park te joggen, maar totaal vanzelfsprekend. Op mijn zwarte slingbacks, waarvan mannen na een paar biertjes ongevraagd zeggen ‘die mag je aanhouden’, voel ik me onmiddellijk een vamp. En een zakelijk telefoongesprek voer ik veel zelfverzekerder als ik elegante pumps aan mijn voeten heb die zeggen: ik ben een vrouw van de wereld. ‘Als we close-ups draaien zou ik mijn hoge hakken uit kunnen doen,’ zei Sarah Jessica Parker ooit, ‘maar dat heb ik nooit gedaan. Een vrouw op hoge hakken heeft een andere uitstraling dan iemand op platte schoenen.’
Is het oppervlakkig om van spullen te houden? Ik koester een diepe liefde voor mijn pumps van Marc Jacobs. Mijn lief M. vond ze nogal truttig, maar toen ik ze ‘stoute secretaresseschoentjes’ noemde kregen zijn ogen een vreemde glans. ‘Als je het zó stelt’, zei hij. Voor mijn gele Laurèls heb ik de trein terug genomen naar de stad waar ik ze had gespot, maar in mijn onnozelheid niet had aangeschaft. Er was begeerte. Koorts. Pijnlijk verlangen. Ik wist zeker dat ik niet meer gelukkig kon zijn zónder, terwijl ik een paar dagen daarvoor niet eens wist van hun bestaan. Ze bleven op mijn hoofd zitten als duiven op een standbeeld. Mijn ‘gele duifjes’ noem ik ze sindsdien. Het zijn vrienden en vriendinnen – want schoenen zijn stoere mannen, lieve meisjes of geraffineerde dames - die ik innig liefheb. Fiona Hering is de enige vrouw die ik ken die net als ik nieuwe schoenen tentoonstelt in de kamer, gewoon om er af en toe begerig naar te loeren. Maar zij is dan ook in staat om uren met haar benen omhoog te zitten zodat ze de schacht van haar favoriete laarzen om haar kuiten kan ritsen.
Een paar nieuwe schoenen helpt niet tegen liefdesverdriet of hoofdpijn, maar kan de symptomen ervan beslist verzachten. Ook al heb ik meer schoenen dan ik (nee, aantallen noem ik niet) draag; een goede schoenenwinkel wandel ik nooit zomaar voorbij. Een Paul Warmer, Shoebaloo of Betsy Palmer is het heiligdom der heiligdommen. Wie daar alleen maar schoenen ziet, begrijpt het niet. Het zijn hedendaagse tempels, centra voor zelfverkenning, waarbij het aangebodene je helpt nieuwe lagen in jezelf aan te boren. Net zoals in elk religieus gebouw zijn er cultusvoorwerpen (de schoenen), rituelen (het bevoelen van stiksels) en offerandes (de afschrikwekkende bedragen op je afschriften). Een schoen passen is, zonder al te liederlijk te worden, als een eerste zoen met een nieuwe minnaar. Zou het klikken tussen mijn voet en de schoen? Om eerlijk te zijn is de koop bij het passtadium al min of meer gesloten. Ze lopen vast uit, er kan een inlegzooltje in, die striemende bandjes vallen best mee en op sommige schoenen moet je gewoon leren lopen. Of - dat komt ook wel eens voor en koester die dagen - je trekt ze aan en ze zitten als pantoffeltjes. Dan is het geen flirt, maar een serieuze relatie. Zoiets weet je direct. En de prijs? Hm. Dat is eigenlijk geen issue, maar voor de vorm doe ik even alsof. Ik vertel mezelf dat ze minstens drie seizoenen meegaan, dat aan kwaliteit nu eenmaal een prijskaartje hangt en dat ik me op het eerstvolgende feestje onmogelijk zonder deze schoenen kan vertonen.
Mijn naam is Susan Smit en ik ben een schoenenverslaafde. Maar van een stappenplan om eraf te komen moet ik niets hebben. Sterker nog: de enige passende manier om dit eerbetoon aan mijn dierbare obsessie af te sluiten is de aanschaf van dat paar bruine suède laarzen die in de etalage van Tod’s naar me stonden te lonken. Nu ik erover nadenk: ik heb ze echt nodig.

Writers on Heels Susan Smit richtte samen met collega-schrijfster Siska Mulder Writers on Heels op, een literaire beweging die de leemte tussen zwaarmoedige literatuur en voorspelbare chicklit wil vullen. Inmiddels hebben Karin Giphart, Simone van der Vlugt en erelid Saskia Noort zich bij de beweging aangesloten. Met hun hoge hakken vertrappen ze het cliché van de tobbende schrijver en willen ze het plezier in het schrijven, dat van de pagina’s af moet spatten, symboliseren. www.writersonheels.com