BOEK

Gisele

Gisele

Susan Smit

Epische, op feiten gebaseerde liefdesgeschiedenis van drie mensen die niet zonder en niet met elkaar kunnen leven, over kunst, liefde, vriendschap, oorlog en zelfbeschikking

ISBN: 9789048817443 | Gebonden, 512 blz | € 22.50 | September 2013


Nederland, 1936, de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Adriaan Roland Holst, ‘Jany’ voor intimi, dichtersvorst en homme à femme, ontmoet de mooie, getalenteerde glazenierster Gisèle van Waterschoot van der Gracht. Tussen hen ontstaat een zielsverwantschap, die verder gaat dan zijn gewoonlijke romantische avonturen. Al snel voelt Gisèle zich opgenomen in de kring rond Roland Holst en wijdt ze haar leven aan de kunst en de liefde.

Op datzelfde moment droomt de jonge actrice Mies Peters van eenzelfde leven. Waar Gisèle licht en teder is, is Mies aards en zinnelijk. Ze begrijpt dat haar huwelijk met de verkoper Paul en haar jonge moederschap niet zijn te combineren met een succesvolle toneelcarrière. In Jany vindt ze een hartstochtelijke minnaar; hun liefde bestaat uit strijd en evenveel momenten van groot geluk.

De gekwetste Paul zoekt zijn heil bij de snel opkomende nsb en vertrekt met een hoofd vol idealen naar het oostfront. Ook Jany, Gisèle en hun vrienden kunnen zich niet onttrekken aan de oorlogsdreiging en vooral Jany voelt dat hij van zijn ivoren toren moet afdalen om een positie in te nemen. Gisèle neemt jonge Joodse onderduikers in huis die ’s nachts, als de verduisteringsgordijnen gesloten zijn, onderwezen worden in filosofie, poëzie en tekenkunst. De oorlog dwingt uiteindelijk iedereen om de keuze te maken tussen buigen of barsten, goed en fout, de haat en de liefde. Te midden van alle vernietiging, honger en geweld is de kunst de enige manier om te overleven.

Een briefwisseling onderhouden is als een bal overgooien in het pikkedonker. Je staat met uitgestrekte handen te wachten tot de bal je wordt toegeworpen, totdat je armen moe worden. Net als je je handen hebt laten zakken, komt de bal op je af en raakt je pal in het gezicht.

Jany’s laatste brief, of eigenlijk was het meer een krabbeltje, was alweer weken geleden. Zijn brieven waren steeds korter geworden; een enkel briefpapier dat twee keer dubbelgevouwen was en gedeeltelijk beschreven en de laatste tijd ansichtkaarten van de plaatsen in Italië waar hij verbleef, met plaatjes van fonteinen, of van cipressen langs een bochtige, stoffige weg. Het waren tekenen van leven, geen werkelijke pogingen tot contact. Steeds vaker was zijn toon opzichtig vriendschappelijk, zoals zijzelf bij Jacques Bloem had gedaan. Uiteindelijk was er stilte.

In dat kalme verglijden van dagen had Gisèle geen verweer. In de stilte boeten herinneringen niet onmiddellijk aan kracht in, zoals wel wordt gedacht, maar winnen ze in eerste instantie juist aan sterkte. Stilte die in afwachting van een geliefde wordt doorgebracht vult zich met oude beelden die zich onmogelijk laten verjagen, maar ook metangst dat onze greep op de ander verslapt. We zijn bang dat wij vervagen, vervliegen, dat waar wij uit alle macht aan vasthouden en wat in onze verbeelding is uitgegroeid tot iets groots voor de ander onbeduidend is gebleken. We vrezen dat de liefdesgeschiedenis bedolven raakt onder nieuwe ervaringen metanderen als brieven die onderop een groeiende stapel papieren komen te liggen.

‘Het meest kenmerkende van de roman is dat je empathie voelt voor alle karakters. Het is een boek om een paar avonden in weg te kruipen en heeft terecht veel publiciteit gekregen.’ 

Stadsblad Utrecht

‘Smit heeft met haar vorige roman Vloed bewezen dat het genre van fictie gebaseerd op ware gebeurtenissen haar goed ligt. Ze schrijft meeslepend en laat met dit verhaal het belang van kunst, met name in oorlogstijd, zien.’ 

Hollands glorie

‘Gisèle is ambitieus en met veel gevoel geschreven, een boek om je in te verliezen. Het verhaal ruist en stroomt op alle pagina’s. Stilt de romantische trek!’

Veronica Magazine

‘Razend knap geconstrueerd roman van Susan Smit, die nog lang blijft resoneren.’

Margriet

‘Gisèle is een indrukwekkend boek dat je niet meer los laat. Een juweel!’ 

Liesbeth Siekerman, Flair

‘Romantische driehoeksverhouding aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Een pareltje van Susan Smit!’ 

Marie Claire

‘Over liefde in tijden van oorlog en mensen die het verschil maken.’ 

LINDA

‘Gisèle is een fascinerend boek. Smit ontvouwt in een observerende stijl en met veel geduld een epische, op ware feiten gebaseerde geschiedenis van drie kunstenaars.’

Het Parool

‘Een ambitieus boek. (…) Er valt genoeg te genieten in Gisèle: Smit portretteert een markant kunstenaarsdorp en het Amsterdamse artiestenmilieu in oorlogstijd, met behalve voor leed ook veel ruimte voor romantische verwikkelingen.’

Elsevier

‘De boodschap dat er in de oorlog zoveel grijsnuances waren, is de grote kracht van Gisèle. (…) Zo knap gedaan.’ 

BOEK

‘Historisch rijke en steeds meeslepender liefdes- en oorlogsroman. (...) Met Gisèle bewijst Smit over een rijke verbeelding te beschikken die een complexe historische werkelijkheid soepel bijeenhoudt.’

Trouw

‘Soepel formulerend en met kennis van zaken schildert de schrijfster een boeiend, meeslepend en vooral romantisch kunstenaarsportret.’

De Telegraaf

‘Genuanceerde roman over hoe drie geliefden zich verhouden tot elkaar en tot de bezetter. (…) Fascinerend (…) Gisèle leest bij vlagen als een staalkaart van motieven en toont in tinten en nuances hoe je goed kunt zijn en toch als fout te boek komt te staan. Het grootste geluk blijft het fraaie gesternte waaronder Gisèle tot stand is gekomen. Het doet Smit een signatuur cadeau van serieuzere orde.’

de Volkskrant

‘Gisèle is een fascinerend boek. Smit ontvouwt in een observerende stijl en met veel geduld een epische, op feiten gebaseerde geschiedenis van drie kunstenaars. Smit schetst geen wereld met helden en schurken, heldere lijnen en strakke ontwikkelingen. Actrice Mies Peters schrijft zich zonder dralen in voor de Kultuurkamer en onderhoudt een relatie met een SS-officier. Het is de kracht van Gisèle dat Peters niet als slechte vrouw wordt weggezet’ 

Ronald Ockhuysen, Het Parool

‘In Vloed liet Susan Smit al zien dat ze gerijpt is als auteur, Gisèle onderstreept dat nog eens. Soepel formulerend en met kennis van zaken schildert de schrijfster een boeiend, meeslepend en vooral romantisch kunstenaarsportret’ 

De Telegraaf ****

‘Ik ben onder de indruk van Gisèle! Mijn complimenten voor Susan Smit.’

Elsbeth Etty

‘Gisèle biedt een prachtige verstrengeling van werkelijkheid en fictie. De drie levens- en liefdesgeschiedenissen zijn fraai met elkaar verweven en Adriaan Roland Holst komt overtuigend tot leven. Het boek roerde me.’

Cornald Maas

‘Een pakkende historische roman over Gisèle en de artistieke kringen waarin ze verkeerde, die zich ontvouwt tegen de achtergrond van de beroering van de Tweede Wereldoorlog, puik geportretteerd door Susan Smit. Lees dit boek!’

Naema Tahir

‘Ik vind Gisèle werkelijk adembenemend goed. Alles klopt; het historische onderzoek en de ontwikkeling van de karakters. Als het mij vergund werd, zou ik er vijf sterren aan geven.’

Yvonne Keuls

‘Gisèle portretteert behalve een fascinerende vrouw ook een compleet artistiek milieu en een verwarrend tijdperk. Het boek is raak, meeslepend en wekt het verlangen tachtig jaar eerder geboren te zijn. Niet veel boeken kunnen dat.’

Christiaan Weijts

‘Gisèle portretteert behalve een fascinerende vrouw ook een compleet artistiek milieu en een verwarrend tijdperk. Het boek is raak, meeslepend en wekt het verlangen tachtig jaar eerder geboren te zijn. Niet veel boeken kunnen dat.’

Christiaan Weijts

‘Een vitaal en stralend verteld verhaal over geestkracht en de troost van kunst.’ 

Thomas Verbogt

‘Gisèle is vintage Susan Smit: elegant, sfeervol, subtiel en intiem. Het beeld van kunstenaars kort voor en in de oorlog wordt gloedvol en met veel inlevingsvermogen neergezet. Hulde!’ 

Nelleke Noordervliet

‘Smit brengt een verloren tijdperk tot leven en gunt ons een inzicht in het leven van drie verschillende maar met elkaar verbonden personages. Het is beeldend en inlevend geschreven; elk hoofdstuk maakt nieuwsgierig naar het volgende!’ Ebru Umar

Ebru Umar

‘Een prachtig boek!’

Paul Witteman

‘Wat een boeiende inkijk in de Kultuurkamer en het artistieke “losse” leven voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog! Susan schetst een mooi beeld van haar personages en laat hun wonderlijke tijd herleven’

Martha Baalbergen – Boekhandel Vermeer, Noordwijk

Boektrailer Gisele